Voor het eerst openden de gevangenisdeuren aan het Wolvenplein zich voor het publiek. Van 1 t/m 31 mei 2015 presenteerde UtrechtDownUnder ‘ONDER CONTROLE'; Actuele beeldende kunst in een spectaculair rijksmonument met een thema dat ons allemaal aangaat.

In cellen, kapel en aangrenzende werkruimten was werk te zien van 41 Utrechtse kunstenaars. Dit was de tweede succesvolle editie van UtrechtDownUnder; een initiatief van Kunstliefde Ruimte voor Beeldende Kunst.

In 2017 zien we je graag weer met een spannende editie van deze avontuurlijke kunstroute! Kijk bij ‘programma’ voor een impressie van de tentoonstelling.

 

 

Locatie & Info

Welkom in de gevangenis

De hele maand mei wacht bezoekers een avontuurlijke kunstroute in cellen, aangrenzende werkruimten, de kerk en binnenplaatsen. In deze cellulaire gevangenis uit 1853 zouden, volgens toen gangbare Amerikaanse filosofie, mensen in eenzame opsluiting tot inkeer komen. Het bleek niet te werken, mensen werden er krankzinnig. Pas in 1917 kwamen er gemeenschappelijke ruimten waar arbeid geregeld werd voor de gedetineerden.

De tentoonstelling van schilderijen, fotoprints, performances, films en installaties is zo opgebouwd dat het spectaculaire rijksmonument deels onaangeraakt is gebleven. Voor het eerst kan een groot publiek de voormalige gevangenis bezoeken.

Onder Controle

Controle is een actueel thema dat ons allemaal aangaat. Wij oefenen controle uit en wij ondergaan het. In onze culturele geschiedenis neemt de politieke controle steeds andere vormen aan. Controle went soms en valt niet meer op.

Vanuit meerdere invalshoeken, ook als psychologisch en als theoretisch model is het thema controle terug te vinden in de kunstwerken. Sommige werken hebben impulscontrole, dwangneurosen of de rol van controle binnen het tot stand komen van een kunstwerk als onderwerp. Hoe het is om onder controle te staan of juist de controle te verliezen blijkt een fascinerende vraag waaruit kunstwerken ontstaan.

Geschiedenis gevangenis Wolvenplein

Op 1 juli 1856 opent op het Wolvenplein een gesticht met 116 cellen verdeeld over drie vleugels. Door eenzame opsluiting in een cel zouden, volgens de uit Amerika overgewaaide filosofie, misdadigers genezen worden. De plaatselijke bevolking, waarvan een deel in armoede leefde, vroeg zich af waarom misdadigers in ‘comfortabele cellen met verwarming, waterdistributie en vast privaat‘ ondergebracht worden.

De praktijk van eenzame opsluiting wees de volgende decennia uit dat gebrek aan contact een mens niet beter maakt. Veel gedetineerden vertoonden verschijnselen van krankzinnigheid. Pas in 1917 kwamen er gemeenschappelijke ruimten waar arbeid werd geregeld.

Tijdens WO II is het Wolvenplein een strafgevangenis. Met 89 cellen Huis van Bewaring en 35 cellen Strafrechtelijke Opvang Verslaafden, wordt in 2000 het complex een Penitentiaire Inrichting. Later is er nog een Inrichting Stelselmatige Daders aan toegevoegd.

Eind juni 2014 verlieten de laatste gedetineerden het Wolvenplein. Het rijksmonument, wordt nu tijdelijk beheerd. Rijks Vastgoed Beheer biedt het gebouw te koop aan.

Op het Wolvenplein zaten onder andere Domela Nieuwenhuis, Gerrit Kouwenaar, Simon Vinkenoog en Herman Brood vast.

Openingstijden & Tickets

  • Geopend: 1 t/m 31 mei
  • Wo t/m zo van 13.00 – 18.00 uur
  • Entree: 6 euro (alleen pinbetalingen)
  • Kinderen onder de 12 jaar gratis
  • Groepskorting v.a. 15 personen
    4 euro p.p. (in 1 pinbetaling)

Kinderen onder strikte begeleiding.
Beperkt toegankelijk voor minder validen.

Openbaar vervoer

Vanaf Utrecht Centraal Station
Bus 5, 8, 28, 51, 74, 77, 228 en 251

Bushalte: Stadsschouwburg Utrecht
(5 minuten lopen naar gevangenis Wolvenplein)

Parkeren

LET OP! Parkeren buiten singelrand

Parkeergarage Grifthoek is gelegen aan de noord-oostzijde van de binnenstad, nabij het Griftpark, op 5 minuten loopafstand van gevangenis Wolvenplein.

Parkeergarage Grifthoek
Wittevrouwensingel 96
3514 AL Utrecht

Open: ma t/m zo van 07.00-23.00 uur
Parkeertarieven: € 2,03 per uur
Max. dagtarief: € 16,24

Of betaald parkeren langs de singel net buiten de noordelijke binnenstad. Hier geldt geen beperking m.b.t. parkeerduur. Je kunt betalen bij de parkeerautomaat met muntgeld, pinpas en credit card.

Parkeertarieven:
Ma t/m za van 09.00-23.00: € 3,47 per uur
€ 24,16 per dag

Waar?

Bezoekadres

Gevangenis Wolvenplein
Wolvenplein 27
3512 CK Utrecht
(noord-oostzijde binnenstad)

Locatie & Info
Locatie & Info
Locatie & Info
Locatie & Info
Locatie & Info

Akycha Tegelaar

Mijn werk bestaat voor een groot gedeelte uit kleine schilderijtjes van isoleercellen en ziekenhuiskamers. Op deze plekken is er geen gelijkheid tussen degene die buiten is en controle heeft om de deur open te maken en degene die binnen is.

Waar ligt in ons tijdperk van oprukkende sociale media en digitale controlemechanismen de grens tussen privé en openbaar? Het materiaal dat ik gebruik komt uit de sociale media.

Akycha Tegelaar

André Groothuizen

In mijn laatste schilderijen zijn teksten, codes en betekenissen overgeschilderd met een kwetsbare laag olieverf.

DO NOT TOUCH, een net geschilderd olieverfschilderij in een lege cel, daagt de bezoekers uit om de natte verf aan te raken.

André Groothuizen

André Pielage

André Pielage zoekt in poëtische zeggingskracht. Met een minimum aan materiaal ambieert hij een maximale impact. Verlangen speelt daarin een belangrijke rol. Veelal zijn de werken monumentaal, maar tegelijk delicaat.

André Pielage laat zijn werk ontstaan op locatie, in een ruimtelijke, historische of sociale context. De plek fluistert hem het werk toe, maar hij houdt de controle.

André Pielage

Bert Brouwer

Bert Brouwer gebruikt in zijn linosneden alledaagse, niet persé als kunst bedoelde afbeeldingen. Het gewone en het verhevene verhouden zich tot elkaar.

In de voorstellingen tekent en knipt hij. Onderdelen worden in elkaar geschoven waarna hij zijn gemanipuleerde beelden uitsnijdt in linoleum en afdrukt op doek.

Bert Brouwer

Boris Steiner

Tijdens het werkproces wijk ik niet om ingevingen meteen uit te voeren. Hierdoor ontstaan spontane en schetsmatige oplossingen.

Stoeiend met het materiaal begeef ik mij in een constante stroom van werkzaamheden. De ruimte is de drager van mijn werk.

Boris Steiner

Carien Vugts

Als je een groot gedeelte van de dag alleen in je cel zit, legt jouw beeldtaal dan beslag op de ruimte, verandert daarmee de sfeer? Krijg je daardoor controle en blijf je op de been?

Het werk dat ik op dit moment realiseer maakt deel uit van een fictief universum, een universum dat steeds verder indikt en specifieker wordt. Mijn beeldtaal bevat vormen en structuren die ontleend zijn aan mijn fascinatie voor wandbekledingsmaterialen zoals pleisterwerk en behangpapier. In- en uitzoomend komen tekeningen, wandsculpturen en mijn werk-in-situ tot stand.

Carien Vugts

Choi Wong

In gevonden beelden uit tijdschriften en oude foto’s onderzoek ik de interactie tussen mensen. Onderlinge relaties en patronen benadruk ik met een borduursel van gekleurd draad. Het lijnenspel onthult verschillende verbindingen, soms is er leegte zichtbaar.

Draad heeft een verstikkend karakter. De lijnen herinneren ons eraan, dat waar wij onze identiteit aan ontlenen, ons welbehagen vinden en op een bepaalde manier ons gevoel van vrijheid uit halen, ook een andere kant heeft. Wij kunnen de ander nooit bereiken. ‘De ander is de hel’, zei Sartre.

Choi Wong

Clara Pouderoijen

Mijn fascinatie zit in de door en voor de mens ontworpen dingen; voor iedereen herkenbaar, gevangen in de hun toegekende vorm, functie en betekenis. Ik verbind er ideeën aan die deze dingen een andere betekenis geven en maak deze zichtbaar.

De beelden die ik gekozen heb relateren ieder op een eigen manier aan het thema en de locatie. Er is een foto van een boomstronk die ingekaderd is door de tegels van een stoep. Er is een gestreept hemd dat verknipt is. Er is een leeg hoofd dat schreeuwt en/of gaapt in stilte.

Clara Pouderoijen

Couzijn van Leeuwen

Ik werk met karton, keramiek en met fotografie. De materialen komen mij van pas als ik ze door elkaar kan gebruiken op een manier zodat het werk ‘groeit’.

Couzijn van Leeuwen

Daan Fikkert

Ik ben gefascineerd door de manier waarop het gevoelsleven van de mens werkt. Mensen hebben elkaar nodig voor intimiteit en eigenwaarde. Maar wat als je nu het idee hebt dat jouw gevoelswereld mijlen ver verwijderd is van de rest van jouw omgeving ?

Beeldende kunst is een vorm van communicatie en met mijn werken probeer ik een geïsoleerde persoonlijkheid vorm te geven. Wat mij altijd al interesseert is de dunne lijn tussen waanzin en de `gewone` medemens. Wanneer heb je nog controle over je eigen gedachten en driften en wanneer is het verlangen om dichterbij de medemens te komen juist een probleem voor de omgeving geworden?

Daan Fikkert

Daan Lievense

Door elementen toe te voegen of door een object op een andere manier te gebruiken, wordt de alledaagse betekenis van een object of beeld in twijfel getrokken.

Door meerdere objecten en beelden samen te voegen in een werk, ontstaan nieuwe verbindingen en ideeën. De Studio Situations bestaan uit een serie schetsen die samen worden gebracht in begrensde ruimte. De relatie die de werken met elkaar en de ruimte aangaan bepalen het uiteindelijke resultaat.

Daan Lievense

Danny Foolen

In mijn werk gebruik ik veel onderwerpen waar men weinig tot geen controle over heeft. Ze hebben meer controle over mij dan ik op hen kan uitoefenen.

Toch poog ik grip op deze ontastbare begrippen te krijgen. Begrippen zoals; zwaartekracht, oneindigheid, ruimte en illusie van ruimte.

Danny Foolen

Django Agterberg

Ik houd van controle, voorspelbaarheid, alles dat een patroon en een ritme volgt. Alles daarbuiten is in mijn ogen vreemd en daardoor spannend of komisch. Het zijn de oneffenheden die mijn ogen doen knipperen.

Onze kantoren en woonplekken zijn moderne forten geworden. Grote, stevige kolossen, gebouwd van steen, staal en glas. Herkenbaar door een patroon van vensters, lijnen en vlakken. Samen sterk, voorspelbaar en veilig opgaand in anonimiteit. Hoe ontsnap je uit dit moderne fort?

Django Agterberg

Edwin Stolk

Dagelijks hebben we te maken met verschillende vormen van controle. Veel van deze mechanismen voltrekken zich achter de schermen, vaak staan we hier niet eens meer bij stil. Als beeldmaker en oprichter van #theorganisation maak ik gebruik van de gevangeniscel en initïeer hierin informele ontmoetingen: behind closed doors.

Alleen op afspraak en onder strikte geheimhouding wil ik hier tijdens openingstijden in gesprek gaan met potentiële ‘aandeelhouders’ over het einde van kunst zoals we dat kennen. Ik zoek nieuwe mogelijkheden voor de horizontale ontwikkeling van visuele oppositie die zich verhoudt tot de gecontroleerde samenleving. Met mijn kunstprojecten wil ik inzicht verschaffen in de gedeelde, geaccepteerde ideeën die de hedendaagse maatschappij vormgeven.

Edwin Stolk

Elaine Vis

Het gecontroleerde dagelijks leven in de gevangenis geeft structuur en houvast aan mensen die buiten de muren vaak de controle over het eigen leven verloren zijn.

Al mijn werk verwijst naar de manier hoe wij door middel van onze cultuur het leven vormgeven. Het verstrikt zijn in zelf ontworpen werkelijkheden, met soms zelfs collectief geaccepteerde ‘double standards’, heeft mijn aandacht.

Elaine Vis

Emmy Beenken

Vanuit het kleine kan je het grote of oneindige zien. Ik maak patronen van stippen door middel van het drukken van olieverf door een mal. Eigenlijk zijn het reusachtige zeefdrukken.

Ordening vind ik prettig. Hoewel ik volgens vaste patronen werk, probeer ik daaraan ook te ontsnappen, want ik heb gemerkt dat ik dan verrast kan worden door het schilderij.

Emmy Beenken

Erik Bosma

‘Continue loop ik te denken hoe het beter zou kunnen’. Niet mijn woorden, maar die van Frank de Boer (trainer van Ajax). Vier voetbalseizoenen in beeld op A4-tjes; de controle van een voetbaltrainer. Het A4-tje biedt houvast. Training na training, wedstrijd na wedstrijd.

Wat als mijn A4-tje verregend of bij het rennen uit mijn broekzak valt, wat als mijn A4-tje nog thuis ligt? Dan slaat de twijfel toe en verlies ik de controle. Een gevangeniscel staat symbool voor de tunnelvisie zoals ik die ervaar in de 10 maanden van het jaar als voetbaltrainer.

Erik Bosma

Fleur Wiersma

Dit werk heb ik in opdracht van de directie Wolvenplein gemaakt. Deze selectie is een eerbetoon aan het gebouw dat een markante plek heeft in de stad. Net als menig Utrechter ben ik er vaak langs gefietst en heb me afgevraagd wat er binnen de muren afspeelde. Hoe komt het dat sommige mensen binnen die muren terecht komen ?

Gedurende vier maanden voor de sluiting heb ik meerdere malen gefotografeerd.  Het personeel heeft mij veel verhalen verteld en de interessante plekken binnen de gevangenis laten zien.

Fleur Wiersma

Frank Halmans

Halmans’ kunst openbaart zich in een vorm die zich ontleent aan dagelijkse voorwerpen en architectuur; tafels, bedden, stoelen, lampen, flats, vitrines, vensterbanken, wachtruimtes. En zelfs bunkers.

Halmans laat je graven in je eigen geheugen en maakt een sluimerend archief wakker. Zijn werk de Zandloper, een hangende vitrine met daarin een model van een trap, draait om de paar minuten om zijn as. Het huisstof van de trap en bodem dwarrelt op en komt steeds weer tot rust.

Frank Halmans

Heike Wahner

Mijn werk oogt systematisch opgebouwd. Mijn systeem van werken is dat niet, het is een ordescheppend deducerend proces. Ik vang complexe systemen en emoties in grote abstracte installaties.

Als intentie een vrije stroom van mentale processen is, dan is de afbakening daarvan een verstoring. Dit ‘portret’ geeft dan ook die verstoring weer. Het portret dat ik schets geeft het breekpunt weer waarop het mentale proces op het punt staat de controle te doorbreken.

Heike Wahner

Ienke Kastelein

Ienke Kastelein stelt zich op als verzamelaar, transformator en regisseur en is gefascineerd door waarneming, geheugen, en de kracht van metaforen in het alledaagse. In haar projecten onderzoekt ze de verbinding tussen mensen en hun omgeving, onder meer in de fenomenen zitten en lopen.

In installaties ensceneert zij ruimtes en voorwerpen waarin deelname van de toeschouwer dikwijls inbegrepen is. De cel ziet zij als vrije ruimte om de hectiek van onze samenleving achter zich te laten en te onderzoeken.

Ienke Kastelein

Iris van Peppen

Voor de eerste aanzet van INSTINCT gaat Van Peppen met haar dansers op zoek naar wat fysieke beperking doet met je lijf. Wat voor bewegingskwaliteit roept een gevangenis op waar vorig jaar nog mensen in detentie zaten?

Op wat voor manier moet je je inhouden en welke fysieke vrijheden ontstaan er? INSTINCT zoekt de ruimte op binnen de afgesloten muurgrenzen van een cel. Choreografe Iris van Peppen onderzoekt met haar gezelschap DI U&A transformatie waarbij de processen van deconstructie, chaos en wederopbouw verbonden zijn.

Iris van Peppen

Jan Willem Deiman

Mijn interesse ligt in de relatie tussen architectonische representaties en de fysieke realiteit van het stedelijk landschap. Vragen omtrent het utopische karakter van deze representaties en hun suggestie van controle spelen daarbij een centrale rol.

De installatie The Endless Possibilities of An Alphabet bestaat uit werken die onderdeel zijn van mijn doorlopende Roof Shadow Drawing project. Uitgangspunt voor dit project is een nooit uitgevoerd ontwerp van architect James Stirling voor de Los Angeles Philharmonic Hall. Roof Shadow Drawing isoleert schaduwvormen uit de oorspronkelijke tekeningen. Er ontstaat een nieuw verband, een nieuw alfabet van ruimtelijke tekens.

Jan Willem Deiman

Jaya Pelupessy

Hoe wordt een beeld geïnterpreteerd en hoe kun je er vanuit verschillende invalshoeken mee omgaan? Ik creëer in mijn werk nieuwe werelden en stel vragen over de huidige.

Mijn publiek daag ik uit tot kijken en herinterpreteren, en maak hen zo deelgenoot van mijn onderzoek. In mijn werk houd ik mij voornamelijk bezig met de controle die wij als kijker op beeld (denken te) hebben. Daarnaast hanteer ik een werkwijze waarbij ik vaak de controle loslaat en grijp naar oncontroleerbare onderwerpen, zoals in Another Observer. Of ik gebruik technieken met een nauwlijks te controleren uitkomst, zoals een zeefdrukcamera.

Jaya Pelupessy

Johan Rijpma

Johan Rijpma werkt voornamelijk met het medium video, animatie en fotografie waarmee hij ongebruikelijke en vaak arbeidsintensieve processen weet te creëren en vast te leggen.

In de werken Division en Primary Expansion wordt gespeeld met het idee dat vooraf opgestelde regels en kunstmatige geometrische vormen de menselijke controle vertegenwoordigen. De handelingen die vanuit deze controle worden uitgevoerd komen vervolgens op verschillende manieren in conflict met de ‘natuurlijke’ processen en factoren die hen omvatten.

Joyce Overheul

Het werk van Overheul gaat vaak over sociale verhoudingen tussen mensen en hoe deze te beïnvloeden zijn. Ook maakt ze vaak gebruik van sociale experimenten, waarbij het confronteren met of het beïnvloeden van gedrag aan de orde komt.

In het videoproject DPRK, legt ze de Noord-Koreaanse utopie vast. In Noord-Korea is alles en iedereen continu aan controle onderhevig, zowel op politiek als sociaal niveau.

Joyce Overheul

Joyce Vlaming

Kleur, en westerse culturele opvattingen over kleur in het bijzonder, hebben mijn interesse. Kleur verandert door de omgeving, zowel in hoe je het waarneemt, hoe je het beleeft als in de betekenis die keur krijgt toebedeeld. Ik vind het een fascinerend verschijnsel waar je nooit helemaal grip op lijkt te kunnen krijgen.

Cellblock bestaat uit een serie foto’s gemaakt op locaties die normaal gesproken afgeschermd blijven van de buitenwereld. De foto’s tonen ‘short stay’ ruimtes zoals ophoudcellen, isoleercellen en separeercellen in diverse Nederlandse instellingen. Beklemmende beelden; kille, steriele rust. Kleur heeft hier een duidelijke functie. De serie is als een kleurenstaal van afkoeling en van opgelegde, geforceerde kalmering.

Joyce Vlaming

Kim van Erven

Ik ben gefascineerd door goedkoop geproduceerde decoratiematerialen en woonaccessoires die de taak hebben om het leven mooier en gezelliger te maken. Dergelijke objecten haal ik uit hun context.

Hier is geen afwisseling, geen kleur, zijn geen keuzes. De muren zouden op me afkomen.

Kim van Erven

Lenneke van der Goot

Wat gebeurt er met je voorstellingsvermogen als je niet in vrijheid leeft? Zijn je gedachtes altijd vrij of domineert de fysieke vrijheid die van de geest? En hoe verhoud je je tot de realiteit?

In mijn tekeningen schep ik zonder compromis een wereld die op zichzelf bestaat. Hierin bevinden zich groepjes mensen of dieren, die verdwaald lijken of op ontdekkingsreis zijn door de lege vlaktes, langs grote bouwsels of op duistere plekken.

Lenneke van der Goot

Marcel Brosens

Ik ben geïnteresseerd in psychologische mechanismen van (groepen) mensen. Die interesse is breed, van dwangneuroses tot conformisme.

Ons gedrag wordt bepaald door hardnekkige mechanismen, zonder dat we er ons zelf altijd van bewust zijn. Als mens rekenen we er op controle te hebben over wat we doen en laten. Is dat terecht? In hoeverre zijn we bereid een deel van die controle uit handen te geven?

Marcel Brosens

Marisa Rappard

Ik vul grote vellen papier met een eindeloze hoeveelheid ongecontroleerde lijnen, krassen en vlekken.

Dwalend door deze ogenschijnlijke wirwar doemen er onverwachts scenes en figuren op: verloren flarden van verhalen, uit verschillende tijden en denkbeeldige plekken, die je al kijkend toch weer ontglippen. In de verdichte chaos stuur ik bij, zorg ik dat ik eindeloos rond kan dwalen en er overal iets te ontdekken valt.

Marisa Rappard

Michiel Ragnar Nonnekes

Mijn werk ontstaat uit repetitieve lijnen. Het komt traag tot stand en het vormt zich meestal vanuit een vast grid. Ik werk met liniaal en parameters.

Ik hou mijn werk graag sober, nuchter en logisch. Mocht het werk complex overkomen of een ruisend beeld ontstaan, dan is dat nog altijd het gevolg van een eenvoudig reptitieve aanpak. Elke tekening heeft zijn eigen parameters, en is zodoende al deels bepaald voordat ik er echt mee begin.

Michiel Ragnar Nonnekes

Milou Abel

Milou Abel bestudeert de mensen die haar intrigeren. Ze maakt tijdelijk deel uit van hun dagelijkse leven, soms voor maar één ontmoeting, soms gedurende een jaar.

Zo gaat ze mee stijldansen, verzorgt zij hun planten of past ze samen honderden outfits. Ze fotografeerde Peter, Els en Helma. Drie stijliconen die zij ontmoette tijdens haar residentie in Het Vijfde Seizoen in Den Dolder.

Milou Abel

Natalia Ossef

Maatschappelijke en culturele normen en waarden verlangen dat we bepaalde delen van onszelf beheersen en onder controle houden. In mijn leven en in mijn werk is dit altijd een thema geweest.

Als ik schilder verlies ik de controle. Dat is bevrijdend, maar soms ook beangstigend. In mijn werk bind ik de strijd aan met de onderdrukkende krachten die ik ervaar.

Natalia Ossef

Robbie Cornelissen

Tekenen heeft als medium een centrale positie in mijn werk dat bestaat uit autonome tekeningen, animatiefilms en installaties. De grens tussen de binnen- en buitenwereld, de eigen persoonlijke en fysieke wereld in relatie tot de wereld om ons heen, is een terugkerend aspect.

De vertaling in meestal ruimtelijke werken gaan in op het thema ‘opgeslotenheid’, meestal in mentale zin bedoeld. Dit leidt tot tekeningen van ruimtes zoals executiekamers, gevangenissen, cellen en tandartskamers.

Robbie Cornelissen

Ronald Nijhof

Ik beschouw mezelf als een vrije architect en ben op zoek naar de ervaring die ruimte, licht en geluid kan veroorzaken bij de mens. De positie in de ruimte, letterlijk, als een observator van de wereld, is een gegeven van waaruit ik mijn werk vormgeef.

Deze positie is geen politieke of maatschappelijke, maar is een beschouwelijke, vaak abstracte en soms escapistische positie. De natuurlijke staat van de mens is die van dagdromen. Veel van mijn werk, een tijdsvacuum waarin men kan kijken, luisteren en vooral ervaren, gaat uit van verstilling en afzondering.

Ronald Nijhof

Rudie van den Berg

De functie van de gevangenis is nog steeds zichtbaar. Het geraamte is er nog maar de functie is anders.

Veel dingen waaronder gebruiksvoorwerpen uit onze omgeving hebben een in theorie vanzelfsprekende duidelijke toebedeelde functie. Hun uiterlijk kan veranderen, maar de kern ofwel de essentie van de functionaliteit zal bij veranderingen van uiterlijkheden intact blijven en zo hun doel behouden. Ik onderzoek en verander de kern, de functionerende geraamtes van de gebruiksvoorwerpen om mij heen.

Rudie van den Berg

Tanja Smeets

Tanja Smeets bouwt grote organische structuren van vaak alledaagse materialen. Ze verbindt of groepeert deze materialen tot weefsels en structuren die het gevolg lijken van een natuurlijk groeiproces: ze infiltreren in de omgeving waarin zij zich bevinden en suggereren dat ze er altijd al zijn geweest.

De spanning die ontstaat tussen deze vanzelfsprekende aanwezigheid aan de ene kant en het lonkende gevaar van een groeiend organisme aan de andere kant, is in het werk van belang.

Tanja Smeets

Thomas Kuijpers

Ik onderzoek binnen mijn werk de manier waarop ‘waarheid’ gecommuniceerd wordt door middel van tekst en beeld. Ik doe dit meestal door gebruik te maken van allerlei bestaand materiaal en zet dat in een nieuwe context.

Hier neemt de gijzelaar de controle over de nieuwsstudio over. Vervolgens wordt hem de controle weer ontnomen door de politie, waarna zij letterlijk ‘situatie onder controle’ zeggen. Daarnaast heb je nog de vorm van controle die de nieuwsmedia brengen; door deze gebeurtenis weer in te kaderen en als narratief te brengen, proberen zij deze situatie ook weer ‘onder controle’ te krijgen.

Thomas Kuijpers

Tom Kok

Kok onderzoekt het monopolie van wetenschap en technologie op de westerse wereld. Aan de basis van zijn werk staan veelal historische gebeurtenissen, artefacten, afgekeurde paradigma’s en onfortuinlijke misstappen.

In zowel zijn solowerk als zijn samenwerkingsverbanden (o.a. Deiman&Kok) deconstrueert Kok de fragiliteit van zogenaamde rigide systemen. Met zijn installaties, video’s en performances nodigt hij de toeschouwer uit om de relatie met huidige paradigma’s te heroverwegen en daarbij de controle los te laten.

Tom Kok

Zeno van den Broek

Mijn werk is gericht op ruimte, ruimtelijkheid en tijd waarbij ik zowel het hoorbare als het visuele gebruik om deze ruimte en het ruimtelijk bewustzijn te beïnvloeden.

Mijn installaties bestaan uit visuele en hoorbare interventies om de akoestiek van de ruimte te verkennen, te benutten en tot expressie te brengen. In Pulse Interval maak ik de kenmerken van de gevangenisarchitectuur hoorbaar.

Zeno van den Broek

UtrechtDownUnder ONDER CONTROLE 2015

Van 1 t/m 31 mei 2015 openden de gevangenisdeuren aan het Wolvenplein zich voor het eerst voor het publiek met UtrechtDownUnder ONDER CONTROLE.

De tentoonstelling liet werk zien van 41 Utrechtse kunstenaars met een thema dat ons allemaal aangaat. Kijk hier voor een registratie van de opbouw en de tentoonstelling.

 

Opening en impressie ONDER CONTROLE

Op 30 april werd de tentoonstelling UtrechtDownUnder ONDER CONTROLE officieel geopend door Nico Jansen, hoofd Culturele Zaken Gemeente Utrecht.

Een impressie van de opening, en interviews met een aantal kunstenaars.

UDU 2 mei 243 800

31 mei Laatste dag! Rondleidingen in de gevangenis

Ga mee met een rondleiding en volg de avontuurlijke kunstroute in dit spectaculaire rijksmonument. Kom meer te weten over de beeldende kunst in ONDER CONTROLE en de oude gevangenis.

Wanneer?: Tussen 13.30 en 16.00 uur.
Duur ca 50 minuten. Aanmelden bij de kassa. Rondleiding inclusief entree 10 euro.
(min. 8 / max. 15 personen).

 

 

teaser 640

ZO 31 mei SETUP: Controlegroep – Slotlezing

Over de toekomst van zelfcontrole-apps en e-coaches.

SETUP stelde De Controlegroep samen, een club van geïnteresseerden die samen met kunstenaars, wetenschappers en ervaringsdeskundigen de opkomst van (zelf-) controle-technologie in de praktijk gingen testen. Maken we straks zelf de keuzes over ons ideale/optimale gedrag, of laten we ons in toenemende mate leiden door algoritmen? Wie bepaalt uiteindelijk wat de beste keuze is?

Wanneer?: 15.00 – 16.30 uur.
Entree ONDER CONTROLE  incl. lezing 6,-.

Escape 640

ZO 31 MEI ESCAPE – Lezing en film Leanne Wijnsma

Escape is een reactie op een wereld waarin alles mogelijk lijkt, waarin we constant met elkaar in verbinding staan, altijd online en beschikbaar.

Escape reageert op de dubbele betekenis van vrijheid in onze huidige maatschappij. Het graven van een tunnel is een basale handeling om te ontsnappen uit de controlemaatschappij en om de verbinding (tijdelijk) te verbreken.

Wanneer?: 14.00 uur Duur: ca 20 min.
Entree ONDER CONTROLE  incl. lezing 6,-

 

10/17/23/24/30/31 mei INSTINCT – Iris van Peppen

Choreografe Iris van Peppen onderzoekt met haar gezelschap DI U&A transformatie waarbij de processen van deconstructie, chaos en wederopbouw verbonden zijn.

In de gevangenis vinden live performances plaats.

Waar?: cellencomplex E
Wanneer?: za/zo 10/17/23/24/30/31 mei: tussen 14.00 en 16.30 uur.

Gevangenis Wolvenplein 2014 209 2

Behind Closed Doors – door Edwin Stolk

Conversatie over nieuwe beeldvorming (max. 1 uur)

Kunstenaar Edwin Stolk nodigt je uit voor een gesprek; ‘Tijdens onze afspraak wil ik u graag overtuigen van de noodzaak en de mogelijkheden voor beeldende oppositie in de hedendaagse gecontroleerde samenleving. Maak uiterlijk een dag van te voren een afspraak. De toegangsprijs voor de tentoonstelling is 6 euro maar eenmaal binnen is de afspraak gebaseerd op wederzijdse interesse en kosteloos. Bij het maken van de afspraak gaat u akkoord dat de informatie die we delen Behind Closed Doors strikt geheim blijft.

Maak uw afspraak online!  via www.edwinstolk.nl/achtergeslotendeuren

Wanneer?: van 1 t/m 31 mei

Marcel Brosens (7) 640

ZA 30 MEI kunstenaarspresentaties

Vijf kunstenaars waarvan werk te zien is in de tentoonstelling ONDER CONTROLE vertellen over hun werk. Wat beweegt hun? hoe is het werk tot stand gekomen? en hoe verhoudt het werk zich tot het thema.

14.30: Joyce Overheul
15.00: Marcel Brosens
15.30: Boris Steiner
16.00: Fleur Wiersma
16.30: Heike Wahner

Entree ONDER CONTROLE 6,- incl. presentaties

cpr practice – Geumhyung Jeong 600

27/28 mei SPRING – Geumhyung Jeong / CPR Practice

CPR staat voor ‘cardiopulmonaire resuscitatie’ oftewel reanimatie door hartmassage en mond-op-mondbeademing. In een nagespeeld noodgeval oefent Geumhyung Jeong CPR waarbij zij CAB-instructies volgt, C: compressions, A: airway, B: breathing.

Deze medische training verandert gaandeweg in een sensueel spel – op leven en dood – van een geliefde. De Zuid-Koreaanse choreografe en performer Geumhyung Jeong heeft een crush op machines: in deze voorstelling is het een CPR-oefenpop. Jeong zet in haar werk daarmee de relatie tussen het menselijk lichaam en fysieke objecten centraal.

Wanneer?: Woensdag 27 en donderdag 28 mei 19.30 uur. / Duur: 60 min. / Entree 15 euro via www.springutrecht.nl
Waar?: Gevangenis Wolvenplein, voormalige gymzaal

UDU 3 mei 004 640

ZO 24 mei – Entartete Kunst

Lezing/performance door studenten HKU

Tachtig jaar geleden had de staat volledige controle op de kunst en de kunstenaars.
Wat verstaan we onder Entartete Kunst? Wat was volgens Hitler wel ‘fatsoenlijke’ kunst? Hoe reageerden kunstenaars en publiek op zijn regime? Een indringende en ontroerende performance over de beperkingen en de controle op kunst.

Wanneer?: 14.00 / 15.00 / 16.00 uur.
Entree UtrechtDownUnder incl. lezing 6,-.

 

Boellaard uitreiking 27 800

Tejo Remy en Rene Veenhuizen winnaars Boellaardprijs 2015

Vrijdag 8 mei werd de Boellaardprijs 2015 uitgereikt aan het kunstenaarduo Tejo Remy en Rene Veenhuizen. De prijsuitreiking vond samen met een debat plaats in de gevangenis.

De jury 2015 bestaat uit Edwin Jacobs (directeur Centraal Museum), Ella Derks (o.a. Amsterdam Arts Council, Park Vliegbasis Soesterberg, Kunst Noord Zuid Metrolijn Amsterdam) en Ella van Zanten (Art Professional bij Rabobank Utrecht). De Boellaardprijs wordt om de twee jaar door het Boellaardfonds uitgereikt aan een beeldend kunstenaar die in het jaar van de uitreiking tenminste 50 jaar wordt en provinciale Utrechtse ‘roots’ heeft.

De genomineerde kunstenaars waren; Harmen Brethouwer, Tejo Remy en Rene Veenhuizen, Paul Klemann, Kars Persoon, Hans van Lunteren, Mary Waters en Halina Zalewska. Meer info over de Boellaardprijs is te vinden op www.boellaardprijs.nl

EntarteteKunst01

WO 6 mei Entartete Kunst Lezing – door Studenten HKU

Lezing/performance over ‘Ontaarde Kunst’ in de tweede Wereldoorlog. Een evenement over hoe staatscontrole tachtig jaar geleden ingreep op de kunstenaarspraktijk.

Wat verstaan we onder Entartete Kunst? Wat was volgens Hitler wel ‘fatsoenlijke’ kunst? Hoe reageerden kunstenaars en publiek op zijn regime? Dit zijn enkele van de vragen die aan bod zullen komen. Deze lezing wordt georganiseerd door studenten van de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (HKU)

Wanneer?: Woensdag 6 mei 14.30 uur. Duur ca 60 min. Lezing gratis. Max. 30 personen. Aanmelden via lezing6mei@gmail.com.

40-45 CZ

Culturele Zondag 3 mei: speciale toegangsprijs!

Tijdens de Culturele Zondag op 3 mei is er 50% korting op de entreeprijs voor de tentoonstelling ONDER CONTROLE; en kan je naar binnen voor 3 euro! (let op alleen pinbetalingen).

De Culturele Zondag staat in het teken van de oorlogsjaren 1940-45. De gevangenis speelde gedurende deze jaren een dubieuze rol. Naast de tentoonstelling Onder Controle zijn er gratis rondleidingen en een lezing in de gevangenis, kijk hieronder bij het programma.

Gevangenis 010 500

Culturele Zondag 3 mei: Rondleiding 1940/45

Gevangenis Wolvenplein heeft in de oorlogsjaren een kwalijke rol toebedeeld gekregen als Deutsche Untersuchungs- und Strafgefangnis. Over de rol die de gevangenis speelde en de gebeurtenissen organiseert Stadsdorp Wolvenburg rondleidingen. Meer informatie is te vinden via www.culturelezondagen.nl

Waar?: Gevangenis Wolvenplein, tussen 13.00 en 17.00 uur (duur ca 30 min.) Rondleiding gratis.
Entree Onder Controle: alleen vandaag 50% korting > 3 euro

 

EntarteteKunst01

Culturele Zondag 3 mei ‘Entartete Kunst’ – lezing door studenten HKU

Een performatieve, muzikale lezing over ‘Ontaarde Kunst’ in de tweede Wereldoorlog. Een evenement over hoe staatscontrole tachtig jaar geleden ingreep op de kunstenaarspraktijk. Wat verstaan we onder Entartete Kunst? Wat was volgens Hitler wel ‘fatsoenlijke’ kunst? Hoe reageerden kunstenaars en publiek op zijn regime? Dit zijn enkele van de vragen die aan bod zullen komen. Deze lezing wordt georganiseerd door studenten van de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (HKU)

Wanneer?: Zondag 3 mei om 13.15 / 14.15 / 15.15 / 16.15 / 17.15 uur. Lezing gratis.
Entree Onder Controle: alleen vandaag 50% korting > 3 euro

 

 

Gevangenis Wolvenplein 2014 118 460

Nog meer te beleven in de gevangenis!

Tijdens UtrechtDownUnder vinden er diverse activiteiten, rondleidingen en voorstellingen plaats in de gevangenis. Kijk hier voor regelmatige updates en een overzicht van onze randprogrammering.

Trailer UtrechtDownUnder 2015 – ONDER CONTROLE

Bekijk hier onze trailer! en ga mee de gevangenis in; van 1 t/m 31 mei in de voormalige gevangenis aan het Wolvenplein. Onder Controle, een thema dat ons allemaal aangaat. Met werk van 41 Utrechtse kunstenaars.

UtrechtDownUnder 2013 – Revisited

Een terugblik op de eerste editie van UtrechtDownUnder 2013. Actuele beeldende kunst in de Utrechtse werfkelders.

Trailer UtrechtDownUnder 2013

Bekijk hier de trailer van de eerste editie van UtrechtDownUnder 2013. Actuele beeldende kunst  in de Utrechtse werfkelders.

Utrecht Down Under

Actuele beeldende kunst op locatie

UtrechtDownUnder presenteert om de twee jaar een tentoonstelling met actuele Utrechtse kunst. De projecten van UtrechtDownUnder maken kwalitatieve Utrechtse kunst zichtbaar. Een breed publiek komt ermee in aanraking op bijzondere tentoonstellingslocaties.

In 2013 realiseerde UtrechtDownUnder een avontuurlijke kunstroute in de werfkelders langs de Oudegracht. Nu presenteert UtrechtDownUnder haar tweede editie met de tentoonstelling ONDER CONTROLE. Deze keer is de kunst te vinden in de voormalige gevangenis aan het Wolvenplein. Voor het eerst kan het publiek de cellulaire gevangenis uit 1856 bezoeken.

 

 

 

Selectie

Kunstenaars

Ruim 260 kunstenaars reageerden op de oproep om relevant werk in te zenden met het thema ONDER CONTROLE. Uit de documentatie van deze kunstenaars heeft een onafhankelijke commissie 36 kunstenaars geselecteerd. Zij zijn uitgenodigd om hun werk tijdens UtrechtDownUnder ONDER CONTROLE te laten zien. Daarnaast is er werk te zien van de 5 winnaars van de Boellaardprijs 2013.

De onafhankelijke selectiecommissie bestond uit Robbert Roos (hoofdcurator KAdE), Peter van Dijk (tentoonstellingscoördinator HKU Academiegalerie) en Marjolein Sponselee (curator, schrijver en bekend van de website Lucy in de Lucht).

Peke Hofman (tentoonstellingsmaker en kunstcriticus) is curator van de tentoonstelling.

Organisatie

Kunstliefde

UtrechtDownUnder is een project van Kunstliefde. Het projectteam organiseert kunstprojecten op locatie en is onder andere ook verantwoordelijk voor de organisatie van de Atelierroute Utrecht.

Een aantal medewerkers van UtrechtDownUnder zijn beeldend kunstenaar en hebben zich naast hun beroepspraktijk ontwikkeld tot initiator, organisator en belangenbehartiger in de kunstsector. Het team maakt zich samen met en vanuit Kunstliefde sterk voor de Utrechtse beeldende kunst. De vaste kern van het projectteam bestaat uit : Marion Wagenvoort (directeur Kunstliefde), Monique Sep, Elaine Vis, Lou Vos, Brigitte Heslenfeld en Mariël Oolthuis.

Boellaardfonds

Uitreiking Boellaardprijs

Stichting het Boellaardfonds reikt om de twee jaar de Boellaardprijs uit aan een beeldend kunstenaar die in het jaar van de uitreiking tenminste 50 jaar wordt en provinciale Utrechtse ‘roots’ heeft.

De prijs bestaat uit een penning, ontworpen door kunstenaar Jan Koen Lomans en een geldbedrag van € 4.000,- waarvan een gedeelte bedoeld is om te besteden aan een kunstreis naar eigen inzicht of een andere vernieuwende ervaring. Van de winnaar van de prijs wordt verwacht dat hij of zij kennis en ervaring binnen afzienbare tijd op één of andere wijze deelt met jongere kunstenaars.

In 2013 zijn, heel uitzonderlijk, 5 winnaars gekozen: Robbie Cornelissen, Tanja Smeets, Couzijn van Leeuwen, Ienke Kastelein en Frank Halmans. Zij maken deel uit van de tentoonstelling ONDER CONTROLE.

Dorothea Adriana Boellaard (1760-1823) was lid van het Genootschap Kunstliefde en liet een deel van haar bezit en haar huis aan de Oudegracht na. Stichting het Boellaardfonds ondersteunde kunstenaars die op 50-jarige leeftijd niet meer in hun onderhoud konden voorzien. Jaarlijks kregen zij een toelage. Als er geen kunstenaars waren die deze toelage nodig hadden, kreeg een jongere kunstenaar een beurs voor een reis. In 2010 zijn de doelstellingen van de Boellaardprijs herzien en de criteria aangepast.

 

UtrechtDownUnder wordt mede mogelijk gemaakt door

Partners Kunstliefde kfHein fonds Elise Mathilde Gemeente Utrecht Fentener van vlissingen fonds CNF Boellaard Prins Bernhard Cultuurfonds Rabobank Bakx & Meijer Varen in Utrecht Bewaakt en Bewoond

Expositie

UtrechtDownUnder

Gevangenis Wolvenplein
Wolvenplein 27
3512 CK Utrecht

(noord-oostzijde binnenstad)

Kijk voor bereikbaarheid, info en tickets onder Locatie & Info

 

utrechtdownunder@kunstliefde.nl

Organisatie

Kunstliefde

Kunstliefde
Nobelstraat 12 A
3512 EN Utrecht
(030) 231 42 18

www.kunstliefde.nl
utrechtdownunder@kunstliefde.nl